Onzichtbare gevangenis

Als je me als kind gezegd had dat ik, als ik later groot zou zijn, niet zou weten dat mijn zus in een gewelddadige relatie gevangen zat, zou ik je ongelovig hebben aangekeken. Als je aan mijn zusje kwam, kwam je aan mij. Wij waren twee handen op een buik.

En toch: In 2006 vluchtte mijn zus van een gewelddadige relatie naar een safehouse* en stond ik verbijsterd toe te kijken. Hoe had ze deze zwarte periode in haar leven voor mij verborgen kunnen houden? Hoe had ik zoiets fundamenteels, als het in gevaar zijn van haar veiligheid, kunnen missen?

Ik wist van de veranderingen die mijn zus en haar vriend doormaakten; ze waren verhuisd toen mijn zus zwanger was en vrij snel daarna beviel ze van hun zoon. De indruk die ik kreeg was van een stel dat zich aan moest passen aan al die veranderingen, wat niet verwonderlijk was. Het ware verhaal van hun relatie bleef verborgen in onze ontmoetingen.

Wat ik achteraf het ergste vind is het isolement waarin mijn zus door het geweld in belandde. Dat mijn zus doodsbang werd van haar vriend was al erg genoeg, maar dat het ook iets deed met haar eigenwaarde, met haar vermogen haar ware verhaal te vertellen, zonder schaamte of angst, maakte dat ze ook nog gewelddadig werd tegen zichzelf. Alsof er iets mis was met haar omdat ze in zo’n situatie zat.

Op het moment dat mijn zus de moed vond om het ware verhaal te vertellen, kon ze in beweging komen en steun krijgen om naar een safehouse te kunnen vluchten. Ik ben heel trots op mijn zus dat ze uit de gevangenis van geweld is gestapt, niet alleen voor zichzelf maar ook voor haar zoon. Ik heb gezien wat voor een krachttoer het was om allereerst het interne geweld te stoppen, dat dicteerde dat er iets mis was met haar, en de doodsangsten te weerstaan om in beweging te komen, voordat ze daadwerkelijk kon gaan.

Standbeelden die zijn opgericht voor generaals die manschappen in de oorlog hebben geleid doen me niets; als ik zou kunnen zou ik een standbeeld oprichten voor vrouwen als mijn zus, die krachtige keuzes hebben gemaakt in hun leven.

 * Safehouse: een plek op een geheime locatie waar een slachtoffer van huiselijk geweld opgevangen wordt.

Door: Marita Coppes